სტატიები

Full Body ვარჯიში დამწყებისთვის: მეცნიერული გზამკვლევი და პროგრამა

თუ ახალი დაწყებული გაქვს ვარჯიში, ნუ გადახტები პროფესიონალი ბოდიბილდერების 6-დღიან სპლიტებზე. დამწყები სპორტსმენის ნერვული სისტემა და კუნთი სრულიად სხვაგვარად რეაგირებს დატვირთვაზე. Full Body (მთელი სხეულის) სისტემა კვირაში 3-ჯერ იძლევა მაქსიმალურ ჰიპერტროფიას, ძალის სწრაფ ზრდას და ტექნიკის ათვისების საუკეთესო საშუალებას.

რატომ არის Full Body ნომერი 1 არჩევანი დამწყებისთვის?

დამწყების ორგანიზმი იმყოფება უნიკალურ ფაზაში, რომელსაც 'Newbie Gains' (დამწყების სწრაფი პროგრესი) ეწოდება. ამ დროს კუნთის რეაქცია მინიმალურ დატვირთვაზეც კი მაქსიმალურია. შენ არ გჭირდება 5 სხვადსხვა ვარჯიში ბიცეფსზე; 1 საბაზისო ვარჯიშიც კი იწვევს ძლიერ ანაბოლურ პასუხს.

Full Body ვარჯიშის დროს ერთ სესიაზე ტვირთავ მთელ სხეულს. კვირაში 3-ჯერ (მაგალითად: ორშაბათი, ოთხშაბათი, პარასკევი) ვარჯიში ნიშნავს, რომ თითოეულ მოძრაობას და კუნთის ჯგუფს აკეთებ კვირაში 3-ჯერ. ეს იძლევა ნეირომუსკულარული ადაპტაციის (Motor Learning) აჩქარებას — ტვინი 3-ჯერ უფრო სწრაფად სწავლობს სწორ ტექნიკას.

ჰორმონალური პასუხი და კუნთის ცილის სინთეზი დამწყებებში

მეცნიერული კვლევებით დამტკიცებულია, რომ დამწყებში ვარჯიშის შემდეგ კუნთის ცილის სინთეზი (MPS) რჩება მომატებული 48-72 საათის განმავლობაში. ეს ნიშნავს, რომ ორშაბათს ჩატარებული Full Body ვარჯიშის შემდეგ შენი კუნთები იზრდება ოთხშაბათამდე. ოთხშაბათს აკეთებ ახალ სესიას და ზრდის პროცესს ხელახლა რთავ.

გარდა ამისა, მრავალსახსრიანი საბაზისო ვარჯიშების (ჩაჯდომა, ჟიმი, წევა) შესრულება ერთ ვარჯიშზე იწვევს ენდოგენური ტესტოსტერონისა და ზრდის ჰორმონის (GH) მნიშვნელოვან გამოყოფას სისხლში, რაც აჩქარებს ცხიმის წვას და კუნთის შენებას.

კვირეული გრაფიკი და აღდგენის ოპტიმიზაცია

ოპტიმალური გრაფიკია 1 დღე ვარჯიში, 1 დღე დასვენება. მაგალითად: ორშაბათი (Full Body A), სამშაბათი (დასვენება), ოთხშაბათი (Full Body B), ხუთშაბათი (დასვენება), პარასკევი (Full Body A), შაბათ-კვირა (დასვენება). მომდევნო კვირას იწყებ B ვარჯიშით.

ეს სქემა იძლევა კვირაში 4 full rest day-ს. დამწყების იოგები, მყესები და ცენტრალური ნერვული სისტემა ჯერ არ არის ადაპტირებული მძიმე დატვირთვებზე, რის გამოც დასვენების დღეები კრიტიკულად მნიშვნელოვანია ტრავმების თავიდან ასაცილებლად.

როგორ ავაგოთ Full Body ვარჯიში (A/B შაბლონი)

ვარჯიში არ უნდა შედგებოდეს 10 სხვადასხვა ტრენაჟორისგან. იდეალური Full Body სესია მოიცავს 5 ძირითად მოძრაობას: Quad Dominant (ჩაჯდომის ტიპი), Hinge (დედლიფტის ტიპი), Horizontal Push (მკერდის ჟიმი), Horizontal/Vertical Pull (ზურგის წევა/ტურნიკი) და მხრების/პრესის ვარჯიში.

ვარჯიში A: ჩაჯდომები შტანგით (3x8), ჟიმი სწორ სკამზე (3x8), ზედა ბლოკის წევა (3x10), არმიის ჟიმი (3x10), პლანკა (3x45 წამი). ვარჯიში B: რუმინული ამოწევა (3x8), აზიდვები იატაკიდან (3x12), შტანგის წევა დახრილში (3x8), ჰანტელების გაშლა გვერდებზე (3x12), პრესი.

პროგრესული გადატვირთვა და წონების მომატება

როგორც დამწყებს, შენი მთავარი ამოცანაა ყოველ ვარჯიშზე ან ყოველ კვირას გაზარდო სამუშაო წონა. თუ დღეს აკეთებ ჩაჯდომას 50 კგ-ით 3 სეტს 8 გამეორებაზე, მომდევნო ვარჯიშზე უნდა სცადო 52.5 კგ.

თუ წონის მომატება ვერ ახერხებ, გაზარდე გამეორებები (მაგალითად 8-ის სანაცვლოდ გააკეთე 9-10). არასოდეს გაწიო ტექნიკა მსხვერპლად წონის გამო. არასწორი ტექნიკით აწეული 100 კგ არ ზრდის კუნთს, ის მხოლოდ ზრდის ტრავმის რისკს.

დამწყებების 3 კრიტიკული შეცდომა

პირველი შეცდომა: 'Junk Volume' (უზომო სეტების კეთება). დამწყებს არ სჭირდება 24 სეტი ვარჯიშზე. 12-15 მაღალი ინტენსივობის სეტი მთლიან ვარჯიშზე სრულიად საკმარისია ზრდის სტიმულირებისთვის.

მეორე შეცდომა: კვების იგნორირება. კუნთი არ იზრდება ჰაერიდან. შენ გჭირდება კალორიული პროფიციტი (+200-300 კალორია დღიურ ნორმაზე) და მინიმუმ 1.6-2 გრამი ცილა სხეულის თითოეულ კილოგრამზე. მესამე შეცდომა: ძილის ნაკლებობა. ზრდის ჰორმონის 70% გამოყოფი ძილის ღრმა ფაზაში, ახსოვდეს ეს!

ვარჯიშები ვიდეოთი

ხშირი კითხვები

რამდენი ხანი უნდა დავრჩე Full Body პროგრამაზე?

მინიმუმ 3-დან 6 თვემდე. სანამ ყოველკვირეულად ახერხებ წონების მომატებას შტანგაზე, შეცვლა არ არის საჭირო.

შეიძლება თუ არა Full Body-ს კეთება ყოველდღე?

არავითარ შემთხვევაში. კუნთი იზრდება დასვენების დროს. ყოველდღიური Full Body გამოიწვევს ცენტრალური ნერვული სისტემის გადაწვას 2 კვირაში.

რა გავაკეთო, თუ ვარჯიშის შემდეგ კუნთები ძალიან მტკივა?

DOMS (დაყოვნებული კუნთოვანი ტკივილი) ბუნებრივია პირველ კვირებში. განაგრძე გეგმა, დალიე საკმარისი წყალი, მიიღე ცილა და გამოიყენე მსუბუქი კარდიო აღდგენისთვის.

საკმარისია 3 დღე კვირაში კუნთის გასაზრდელად?

დიახ, დამწყებისთვის კვირაში 3 დღე Full Body აბსოლიტურად ოპტიმალურია და ხშირად უკეთეს შედეგს იძლევა, ვიდრე 5-6 დღიანი სპლიტები.

წაიკითხე ასევე